Report: 1ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΛΕΜΦΟΙΔΗΜΑΤΟΣ

1ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΜΠΟΣΙΟ ΛΕΜΦΟΙΔΗΜΑΤΟΣ

 

ΛΕΜΦΟΙΔΗΜΑ ΚΑΙ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΛΕΜΦΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ

Από την πρόληψη στην αντιμετώπιση

3/4/Μαρτίου 2018

ΑΘΗΝΑ, Royal Olympic Hotel

 

Διοργανωτής

ΠΣΦ -ΟΕΕ ΑΠΛΕΣΟ

(Αποκατάσταση των λεμφοικών παθήσεων και των Οιδημάτων)

 

Ο κος Ζωγράφος καθηγητής χειρουργικής του Ε.Κ Π Α. προλόγισε το συνέδριο αναφέροντας:

Σήμερα συναντάμε λιγότερα λεμφοιδηματα απ ότι στο παρελθόν  και οφείλεται στην  χειρουργική εξέλιξη, καθώς δεν αφαιρούνται πια οι λεμφαδένες πάρα μόνο αν βρεθεί ο λεμφαδένας φρουρός είναι μεταστατικός. Εν τούτοις οι επαγγελματίες υγείας  έχουν τρόπους να το αντιμετωπίζουν. Ζητήθηκε επίσης η συμμετοχή των συλλόγων ασθενών για την ενημέρωση τους και την προώθηση της πληροφορίας στο κοινό.

Ο  κ. Βενιζελος πρόεδρος  της Ελ.Ετ. Μαστού είπε πως στο εξωτερικό  σε όλες τις ειδικότητες υπάρχει εξειδίκευση και δεν μπορεί ένας χειρουργός να ασχολείται με την κοιλιά με τον μαστό  η με την αγγειοχειρουργική.

  Η κ. Γαβριηλίδου πρόεδρος του Συλλόγου ΑΛΜΑ ΖΩΗΣ Αθηνών δήλωσε πως είναι ένα θέμα που ενώ απασχολεί χιλιάδες γυναίκες με καρκίνο μαστού δεν υπάρχει υποστήριξη από τις κρατικές δομές ούτε καν ενημέρωση πολλές φορές, ενώ όλες γνωρίζουμε ότι εχει σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινή μας ζωή η εμφάνιση του λεμφοιδήματος , ειδικά μετά από πολλές και επίπονες θεραπείες . Επιρεάζει τις λειτουργίες μας και την ψυχολογική μας υγεία και την επαναδραστηριοποίηση σε όλους τους τομείς της ζωής. Μια χρόνια κατάσταση μη αναστρέψιμη, που χρειάζεται την συνεργασία όλων για τον σχεδιασμό υγείας.

  Ο κος Δημόπουλος  μίλησε για τον ρόλο της ακτινοθεραπείας στο λεμφοίδημα μετά από καρκίνο του μαστού. Η ακτινοθεραπεία έχει καταφέρει να γίνεται όλο και πιο στοχευμένη ώστε να μην θίγονται οι υγιείς ιστοί.  Ο στόχος είναι η δόση που έχει βελτιωθεί με την πάροδο του χρόνου και ο τελικός στόχος είναι να μην ακτινοβολούνται καθόλου τα υγιή όργανα γύρω από το στόχο .  Βοήθησε επίσης η σαφής απεικόνιση  των σημείων που πρέπει να ακτινοβοληθούν .Περίπου 40% των λεμφαδενικών καθαρισμών εμφανίζουν κάποιο λεμφοίδημα που τα τελευταία χρόνια έχει γίνει περίπου 20%. Είναι μια χρόνια πάθηση  που προκαλείται από τους λεμφαδενικούς καθαρισμούς της μασχαλιαίας κοιλότητας. Μελέτες δεν υπάρχουν παρά σχετικές με το Ca μαστού , από αυτές έχουμε στοιχεία ότι αυξάνεται το οίδημα όταν έχουμε καθαρισμό της μασχαλιαίας κοιλότητας  ενώ αυτό δεν ισχύει αν  έχουμε καθαρισμό μόνο του λεμφαδένα φρουρού. Σε αυτήν την περίπτωση συστήνεται ακτινοβολία μόνο στην περιοχή του καρκίνου χωρίς να ακτινοβολούμε την μασχαλιαία κοιλότητα  χωρίς επιβάρυνση της περιοχής. Επίσης στην ακτινοβολία της κοίτης του όγκου δεν επηρεάζονται οι αδένες. 

Τα τελευταία χρόνια χρησιμοποιούμε λιγότερη χειρουργική και λιγότερη ακτινοβόληση της  μασχαλιαίας περιοχής. Η ακτινoβόληση των λεμφαδένων αυξάνει την εμφάνιση λεμφοιδήματος, ιδιαίτερα σε ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε αφαίρεση λεμφαδένων και όχι μόνο του φρουρού.

 Ο κος Χριστοδούλου Χρήστος ογκολόγος στο νοσοκομείο ΜΕΤΡΟΠΟΛΙΤΑΝ, είπε ότι αν κάποιο φάρμακο μπορεί να ενοχοποιηθεί για το λεμφοίδημα είναι η Ταξάνη και μάλιστα η Δοσοταξέλη. Ωστόσο σχεδόν όλοι οι ασθενείς που κάνουν χημειοθεραπεία θα πάρουν ταξάνη.  Υπάρχουν κάποιες μελέτες που φαίνεται πως η χρήση της Δοσοταξέλης στην χημειοθεραπεία, είναι ένας ανεξάρτητος παράγων κινδύνου για την ανάπτυξη όλων των μορφών του λεμφοιδήματος. Όμως οι ταξάνες γενικώς ευθύνονται για ένα γενικευμένο οίδημα που κάνουν στο σώμα ,άρα ενδεχομένως το λεμφοίδημα στο χέρι( το οποίο πάσχει από τους χειρισμούς των χειρουργών και των χημειοθεραπευτών) να είναι λίγο μεγαλύτερο.

Υπάρχουν κάποιες μελέτες για τις ταξάνες αλλά δεν είμαστε απολύτως βέβαιοι για αυτό . Μια μελέτη πρόσφατη δείχνει πως δεν υπήρχαν οι ίδιοι κίνδυνοι όταν  προηγούνταν προεγχειρητική χημιοθεραπεία.

  Σε 273 ασθενείς φάνηκε ότι ενώ το ποσοστό ήταν γύρω στο 27% των ασθενών, όταν χορηγούνταν ταξάνες , υπήρχε μια αύξηση περίπου στο 33%.

Με βάση μια πρόσφατη ανάλυση ,χώρισαν τους καρκίνους σε τρεις κατηγορίες:

α) σ’ αυτούς που έχουν HER 2 θετική νόσο

β) σ’αυτούς που έχουν ορμονοεξαρτώμενη νόσο Louminan και

γ) σ’αυτούς που έχουν βασικού τύπου νόσο και τους λέμε στην καθημερινή ,τριπλά αρνητικούς .

Κ Τριανταφύλλου
Το λεμφοίδημα είναι μία υποτροπή μία επιπλοκή μετά από θεραπεία ογκολογικής ασθένειας . Είναι πολύ σημαντικό για τις γυναίκες κυρίως,αφού εκτός από την μαστεκτομή αυτή η υποτροπή, είναι κάτι που επηρεάζει επίσης την αισθητική. 

Οποιαδήποτε δυσλειτουργία στο ανοσοποιητικό σύστημα στο θέμα του λεμφοιδήματος μας δίνει μία λοίμωξη.Μία φλεγμονή που μπορεί να δημιουργηθεί στο λεμφοίδημα λέγεται Ερυσίπελας που δημιουργεί ερυθρότητα του λεμφοιδήματος και  αυξάνει τον όγκο.
Επίσης ο πόνος είναι επίμονος και γενικότερα ενώ το λεμφοίδημα εξελίσσεται αργά με το, Ερυσίπελας θα εξελιχθεί πάρα πολύ γρήγορα και σε κάποιες ακραίες περιπτώσεις , μπορεί να είναι μέσα σε λεπτά και ώρες. Συνδέεται με συμπτώματα αδιαθεσίας και πυρετού.

 Πως αντιμετωπίζεται σαν λοίμωξη

  Η σημαντικότερη αντιμετώπιση είναι η καλή υγιεινή και είναι πάρα πολύ σημαντική. Επίσης το λεμφοίδημα δεν εμφανίζεται μόνο στο άκρο αλλά και στον κορμό και στα κάτω άκρα. Προσεκτική περιποίηση των άκρων με καλή απολύμανση των εργαλείων είναι απαραίτητη γιατί μπορεί να δημιουργηθούν επιπλοκές.
Ειδικά στις πτυχώσεις του οιδήματος που είναι επικίνδυνες για τη συσσώρευση μικροβίων
Και επίσης η περιοχή του δέρματος που εμφανίζει λεμφοίδημα έχει επιπτώσεις και στην αιμάτωση του δέρματος .
Θα δημιουργήσει ξηροδερμία, και έτσι  η ενυδάτωση του και η περιποίηση του είναι πολύ σημαντική και πρέπει να γίνεται συστηματικά.
Η διαχείριση του οιδήματος αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία, με  σημαντική χρήση αντιβιοτικών για μέρες ή για εβδομάδες συστηματικά.
Γι αυτό είναι ότι καλύτερο ο ασθενής να αναγνωρίζει εγκαίρως το οίδημα.
Η παροχή από το λεμφοίδημα απαγορεύεται.
Το λεμφοίδημα είναι μία χρόνια φλεγμονή που εμποδίζει τη λειτουργικότητα άρα δυσκολεύει την εργασία . Επίσης μπορεί να οδηγήσει σε παθήσεις όπως  επιθηλιοματώσεις ,
 κακώσεις, και μπορεί να  οδηγήσει σε δυσκαμψία ενώ το αυξημένο βάρος μπορεί να οδηγήσει σε μυοσκελετικά προβλήματα και παραπάνω επιπλοκές.
   Στην καθημερινότητά μας βλέπουμε ότι οι ασθενείς που έχουν χειρουργηθεί από καρκίνο του μαστού δεν έχουν μειωμένη λειτουργικότητα και σε γενικές γραμμές   διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.Προβλήματα δημιουργούν τα φορτία δηλαδή τα μεγάλα βάρη.

1)Υπάρχουν μελέτες σε έγκριτα περιοδικά που δείχνουν ότι οι ασκήσεις με εως και 5 κιλά μειώνουν τις πιθανότητες οιδήματος
2) δεν έχουμε μελέτες που να αποδεικνύουν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε το άκρο που έχουν αφαιρεθεί οι λεμφαδένες για  να πάρουμε αίμα ή  να δώσουμε θεραπεία
3 ) σπανίως το λεμφοίδημα μπορεί να προκαλέσει ένα είδος καρκίνου που λέγεται σάρκωμα
4) στους ασθενείς που παίρνουν βάρος κατά τις χημειοθεραπείες αυξάνεται ο κίνδυνος λεμφοιδήματος και

5) φαίνεται ότι υπάρχουν κάποιες γονιδιακές προδιαθέσεις για το λεμφοίδημα .

Είναι προφανές ότι η άσκηση αποτελεί μέρος της θεραπευτικής διαχείρισης του λεμφοιδήματος και είναι επιτακτική ανάγκη να ενθαρρύνουμε τους ασθενείς μας να την ενσωματώνουν στη ζωή τους.
Κατά τη διάρκεια ενός δίωρου πρωτοκόλλου άσκησης η λεμφική ροή αυξάνεται 5 φορές κατά τα πρώτα 15 λεπτά Και δύο με τρεις φορές το υπολειπόμενο διάστημα.
Επιπρόσθετα οφέλη της άσκησης σε άτομα με λεμφοίδημα;

α) βελτίωση της λειτουργικότητας του προσβεβλημένου μέλους

β) ενίσχυση της λεμφικής παροχέτευσης και της φυσικής επαναφοράς 

γ)μείωση του όγκου του οιδήματος  και των λειτουργικών δυσχερειών

Γενικά  οφέλη της άσκησης

Προώθηση ενός υγειινού τρόπου ζωής

Βελτίωση της καρδιοαναπνευστικής λειτουργίας

Ενίσχυση των επιπέδων ενέργειας και του ανοσοποιητικού συστήματος

Δημιουργία ευεξίας

Διαχείρηση του άγχους

Διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους σώματος.

Yoga

Ο συνδιασμός ασκήσεων ευλιγισίας και διαφραγματικής αναπνοής  καθιστά την γιόγκα ιδανική άσκηση για τα άτομα με λεμφοίδημα πάντα με την προυπόθεση ότι αποφεύγονται στάσεις που μπορεί να επιβαρύνουν το προσβεβλημένο μέρος.

Μαζί με την ωφέλεια της άσκησης τονίστηκε η σημαντική αξία της σωστής διατροφής και της διακοπής του καπνίσματος.

 

Άννα Γουρζή – Μέλος ΔΣ  Συλλόγου Γυναικών με Καρκίνο Μαστού Άλμα Ζωής Ν. Αχαΐας